Δεν μπορεί να περιγράφει κανείς τους Πενταγιούς χωρίς να
αναφερθεί στην θρυλική και πολυτραγουδισμένη ανά το πανελλήνιο, Μαρία
Πενταγιώτισσα, την όμορφη "δασκαλοπούλα", που στην ποδιά της
"σφάζονταν παλικάρια". Η Μαρία Παπασπύρου ή Δασκαλοπούλου, με συνεργό
τον ερωμένο της Μήτσο Τουρκάκη δολοφόνησαν τον αδερφό της Αθανάσιο ή
Δασκαλοθανάση κι έριξαν το πτώμα του στο Κάρκαρο, επειδή αντιτίθετο στο γάμο
τους. Μετά την αποκάλυψη του εγκλήματος συνελήφθησαν και κλείστηκαν στις
φυλακές της Λαμίας. Η Μαρία αφού σαγήνευσε με την ομορφιά της τον αρχιφύλακα
των φυλακών, κατάφερε να δραπετεύσει και να συνεχίσει μαζί με άλλους ληστές τον
κλέφτικο βίο της. Οι ληστές αλληλοσφάζονταν διεκδικώντας την καρδιά της Μαρίας.
Η φήμη της όμορφης Μαρίας απλώθηκε σε όλη τη Ρούμελη. Η Μαρία συνελήφθη,
καταδικάστηκε από το κακουργιοδικείο Μεσολογγίου σε πολυετή φυλάκιση και μετά
τη έκτιση της ποινής επέστρεψε στους Πενταγιούς και παντρεύτηκε σε προχωρημένη
ηλικία τον χήρο Κροκυλειώτη Αρμάο, ενώ στο μεταξύ ο φίλος της Τουρκάκης
σκοτώθηκε σε συμπλοκή με μαχαίρι από χωρικό. Αυτά συνέβηκαν στα 1850, τον καιρό
του Όθωνα. Στο χωριό σώζονται ακόμα ερείπια του σπιτιού της Μαρίας.
Το Έργο έχει ενταχθεί στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα "Κοινωνία της Πληροφορίας" του Γ' Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης και είναι συγχρηματοδοτούμενο, κατά 80% από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και 20% από Εθνικούς πόρους. Β' Φάση.
