Δ.Ε. Βαρδουσίων

Ο Δήμος προήλθε από τη συνένωση δεκατριών Κοινοτήτων.

Έχει πρωτεύουσα το Κροκύλειο με πληθ. 400 κατοίκων και ολόκληρο το δημοτικό του διαμέρισμα είναι 'χώρα του βουνού και του λόγγου' και τα χωριά του αποτελούν εξαίρετα θέρετρα, σταθμούς ενός εξελισσόμενου ήπιας μορφής ορεινού τουρισμού ετήσιας διάρκειας.

Το Κροκύλειο, πανέμορφο χωριό, με άφθονα νερά και πλούσια βλάστηση, με παραδοσιακά κτίσματα και μνημεία τέχνης (εκκλησία, σχολείο, μεγάλη βρύση, κ.ά) και Λαογραφική συλλογή. Είναι η γενέτειρα του ήρωα Γιάννη Μακρυγιάννη. Προς τιμή του διοργανώνονται κάθε τέσσερα χρόνια, τα 'ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΕΙΑ'.

Στο Κροκύλειο λειτουργούν ξενώνας και καταφύγιο.

Επίσης, στους Πενταγιούς και στο Αλποχώρι κατασκευάστηκαν από τον Ε.Ο.Τ. ξενώνες.

Άλλα χωριά του Δήμου είναι:
οι Πενταγιοί (υψόμ.950μ.) χωριό μέσα στον ελατιά
οι Κερασιές (υψομ. 1340μ) με ξενώνα,
το Υψηλό Χωριό (υψ. 1200μ),
το Διχώρι (υψ. 1150μ) με ξενώνα,
το Κριάτσι (υψ. 1200μ),
το Αλποχώρι (υψ. 990μ),
ο Κόκκινος,
το Τρίστενο (υψ. 940μ) με ερείπια αρχαίου οικισμού και φρουρίου ,
ο Ζοριάνος (υψ. 800μ) που έλαβε το όνομά του από τον ομώνυμο στρατηγό του Δεσποτάτου της Ηπείρου και διανοούμενου του 13ου - 14ου αιώνα, με αξιόλογη λαογραφική συλλογή,
το Κουπάκι (υψ. 850μ), με εξαίρετη θέα προς τη ποταμιά και τη λίμνη του Μόρνου. Διαθέτει πλούσια σε εκθέματα λαογραφική συλλογή και
το Περιβόλι (υψ. 600μ), είναι πράγματι το "περιβόλι του Βαρδουσίων".

Άλλες περιοχές ενδιαφέροντος για τον Επισκέπτη είναι οι ακόλουθοι προορισμοί:

Η Αρτοτίνα (υψόμ.1300μ), είναι η "πρωτεύουσα των Βαρδουσίων Ορέων", το καπετανοχώρι της Δωρίδας με τα αλπικά της τοπία, είναι χώρος αναψυχής των επισκεπτών και αναβίωσης της Ιστορικής μνήμης, που αναγεννούν : το ιστορικό Μοναστήρι του Αη-Γιάννη του Προδρόμου, όπου εμόνασε ο ήρωας του '21 Αθανάσιος Διάκος (το κελί του παραμένει ανέπαφο), η προτομή του ήρωα της Αλαμάνας, το σπίτι του καπετάν Ανδρίτσου Σιαφάκα, οι μνήμες των Αρτοτινών Καπεταναίων του Αγώνα : Σκαλτσοδήμου, Πιστιόλη, Σιαφάκα, Γιάννη Ρούκη, Γεράντωνου, Καλιακούδα κ.α. Διαθέτει ξενώνα και Λαογραφικό Μουσείο.

Η Αρτοτίνα και ο Αθανάσιος Διάκος ερίζουν για την γενέτειρα του άξιου τέκνου της Φωκίδας και ήρωα του '21 Αθανασίου Διάκου, προβάλλοντας (κάθε χωριό) τη δική του ιστορική τεκμηρίωση.


Οι Πενταγιοί (υψόμ.950μ.) χωριό μέσα στον ελατιά και απέναντι στα Βαρδούσια, με πλούσια βλάστηση, άφθονα νερά, παραδοσιακά κτίσματα (Εκκλησία, αρχοντικά, μύλοι κ.ά), γνωστό από το θρύλο της Μαρίας της Πενταγιώτισσας, είναι τόπος παραθερισμού. Οι δραστηριότητες της "Βαρδουσιακής Σχολής Ελευθέρου Λόγου", αποτελούν ερεθίσματα πνευματικής ανάτασης των παραθεριστών.

Τα χωριά Πενταγιοί και Αλποχώρι του Δήμου Βαρδουσίων με τους ξνώνες από τον ΕΟΤ, ξεχωρίζουν για τα αλπικά τοπία τους, τις φυσικές καλλονές τους, την άφθονη βλάστηση, τις πηγές με τα κρύα νερά και τους μαγευτικούς χώρους αναψυχής.