Δ.Ε. Παρνασσού

Ο Πολύδροσος (Σουβάλα) είναι η έδρα του Δήμου Παρνασσού, κεφαλοχώρι 1500 κατοίκων χτισμένη στους πρόποδες του Παρνασσού από οικιστές που κατέβηκαν από τη σημερινή Απάνω-Σουβάλα μετά τον καταστροφικό σεισμό του 1870 μ.Χ.

Έχει άφθονα νερά, ωραία θέα προς το λεκανοπέδιο Λιλαίας-Γραβιάς και αποτελεί αξιόλογο τουριστικό θέρετρο με το υγιεινό κλίμα και τις παραδοσιακές ρουμελιώτικες ταβέρνες που διαθέτει.

Σε απόσταση 2χλμ. δυτικά βρίσκεται ένα βυζαντινό μνημείο μεγάλης αξίας η Παλαιοπαναγιά (ή Μαυρομαντήλα ή Αγ. Ελεούσα), ναός σταυροειδής, σπάνιας αρχιτεκτονικής, οι πηγές και ερείπια αρχαίου ιερού (ίσως των Χαρίτων).

Στον δρόμο για το Παρνασσό και σε απόσταση 6χλμ. απλώνεται στις κατάφυτες από ένα πυκνό δάσος μαύρης Πεύκης πλαγιές του, η Άνω Πολύδροσος (Πάνω Σουβάλα) γραφικός παραθεριστικός οικισμός με άφθονα νερά και γραφικές ταβέρνες.

Συνεχίζοντας σε απόσταση 8χλμ. μέσα από μία καταπληκτική διαδρομή που εναλλάσσονται το έλατο, το πεύκο, το κέδρο και γάργαρες πηγές, φτάνουμε στο Χιονοδρομικό Κέντρο Παρνασσού.

Στο Δήμο Παρνασσού εντάχτηκαν: η Επτάλοφος (Αγόριανη), πανέμορφο, ιστορικό, αμφιθεατρικά κτισμένο (πάνω σε επτά λόφους) τουριστικό χωριό, σε υψόμετρο 850-900μ. κοντά στις ελατόφυτες πλαγιές του Παρνασσού, καταπράσινο, με άφθονες πηγές και φυσικές ομορφιές, ωραίες ταβέρνες, ξενοδοχεία και τουριστικά δωμάτια, από τα καλύτερα θέρετρα του Παρνασσού για όλες τις εποχές του χρόνου. Χωριό ιστορικό, καταφύγιο των βυζαντινών αυτοκρατόρων Κομνηνών, πατρίδα των αγωνιστών και οπλαρχηγών του '21 (Κομνά, Θόδωρου και Σταμάτη Τράκα κ.ά.). Κάηκε ολοσχερώς στην κατοχή.

Τα πολλά εξωκλήσια, οι γραφικές πηγές (κυριότερη η Μάννα), το ξύλινο Φιλανδικό χωριό "Έλατος", ο Εθνικός Δρυμός Παρνασσού, το "Κωρύκειον Άντρον" (σπήλαιο ιερό του Πάνα και των Νυμφών), ο Επτάστομος (απύθμενη καταβόθρα) και τέλος το Χιονοδρομικό Κέντρο Παρνασσού. Με την ένδειξη Ε4 από την κεντρική πλατεία του χωριού ξεκινούν δύο διαδρομές, μία προ Δελφούς και η άλλη προς Καλοσκοπή.

Αξίζει ο επισκέπτης να κάνει τη μαγευτική διαδρομή μέσα από τον ελατοσκέπαστο Παρνασσό μέχρι την Αράχοβα (24 χλμ.) ή μέχρι την κορυφή του (Λιάκουρα) για να δει την ανατολή του ήλιου που θα του μείνει αλησμόνητη ή να ξαποστάσει στο Καταφύγιο του Ελληνικού Ορειβατικού Συνδέσμου. Η Λιλαία (Κάτω Αγόριανη), χωριό που οικίστηκε από το τέλος του περασμένου αιώνα από κάτοικους της Αγοριάνης. Γενέτειρα πολλών επωνύμων ανθρώπων στην ιστορική της διαδρομή. Κτισμένη στη θέση της αρχαίας Λίλαιας. Αξιοθέατα της Περιοχής: Τα ερείπια της αρχ. πόλης (τείχος & φρούριο-πύργος) και τα δύο Κεφαλόβρυσα.